رژیم غذایی یه خانم ۱۱۷ ساله ممکنه به همه ما کمک کنه بیشتر عمر کنیم

وقتی ماریا برانیاس موررا تو سال ۲۰۲۴ تو ۱۱۷ سالگی فوت کرد، بیشتر از فقط خاطره از خودش به جا گذاشت. اون یه هدیه به علم داد: نمونه‌هایی از میکروبیومش.

محقق‌ها کشف کردن که روده‌اش به اندازه یه نفر که دهه‌ها جوون‌تره، متنوع بود: پر از باکتری‌های مفیدی که به تاب‌آوری و طول عمر ربط دارن. عادت روزانه خوردن ماست و رژیم مدیترانه‌ای‌اش ممکنه کمک کرده باشه.

با اینکه همه ما نمی‌تونیم «ژن‌های خوش‌شانسی» رو به ارث ببریم، ولی تقویت میکروبیوممون ممکنه یه راه برای حمایت از سلامتی مادام‌العمر باشه.

تو یه مقاله جدید تو مجله Cell Reports Medicine، محقق‌ها چیزی رو ارائه دادن که ممکنه دقیق‌ترین تحقیق علمی در مورد یه فرد خیلی مسن (یعنی کسی که ۱۱۰ سال یا بیشتر عمر کرده) باشه. قبل از مرگش، برانیاس قبول کرده بود که تو تحقیقاتی که هدفش کشف این بود که چطور اینقدر طولانی و سالم زندگی کرده، شرکت کنه.

وقتی دانشمندها نمونه‌های اون رو با نمونه‌های آدمایی که به این سن‌های استثنایی نرسیده بودن مقایسه کردن، نتایج ژنتیکی غافلگیرکننده نبود: برانیاس نسخه‌های محافظتی‌ای رو حمل می‌کرد که در برابر بیماری‌های رایج ازش محافظت می‌کردن.

ولی اونا به یه چیزی هم نگاه کردن که ما کنترل بیشتری روش داریم؛ میکروبیوم روده.

این میکروبیوم، جامعه وسیعی از باکتری‌ها، قارچ‌ها و بقیه میکروارگانیسم‌هاییه که تو روده‌ها زندگی می‌کنن. اونا به هضم غذا، تولید ویتامین‌ها، تأثیر گذاشتن روی سیستم ایمنی ما و حتی ارتباط برقرار کردن با مغز کمک می‌کنن. با اینکه ژن‌های ما فقط نقش کوچیکی تو شکل دادن به میکروبیوممون دارن، ولی رژیم غذایی و سبک زندگی خیلی مهم‌ترن.

به طور معمول، با بالا رفتن سن آدما، میکروبیوم‌های روده تنوعشون رو از دست میدن—یعنی تنوع گونه‌های میکروبی—و میکروب‌های مفیدی مثل بیفیدوباکتریوم کم می‌شن. این کاهش تنوع به ضعف و ناتوانی ربط داده شده.

روده برانیاس داستان دیگه‌ای رو روایت می‌کرد. میکروبیومش به اندازه یه بزرگسال خیلی جوون‌تر متنوع بود و به خصوص تو خانواده باکتریایی بیفیدوباکتریاسه، از جمله جنس بیفیدوباکتریوم، غنی بود.

تو بیشتر افراد مسن، این باکتری‌ها کم می‌شن، ولی سطح‌های برانیاس با گزارش‌های قبلی در مورد بالا بودن بیفیدوباکتریوم تو بقیه صدساله‌ها و افراد خیلی مسن، مطابقت داشت. محقق‌ها نتیجه‌گیری کردن که این میکروبیوم به طور غیرمعمولی جوون، ممکنه از سلامت روده و ایمنی اون حمایت کرده و به طول عمر فوق‌العاده‌اش کمک کرده.

بیفیدوباکتری‌ها جزو اولین میکروب‌هایی هستن که روده یه نوزاد رو کلونیزه می‌کنن و به طور کلی در طول زندگی مفید در نظر گرفته می‌شن. تحقیقات اونا رو به حمایت از عملکرد سیستم ایمنی، محافظت در برابر اختلالات گوارشی و کمک به تنظیم کلسترول ربط میدن.

رژیم غذایی‌اش یه سرنخی رو در مورد اینکه چرا این سطح‌های بالای بیفیدوباکتریوم رو حفظ کرده بود، ارائه داد. برانیاس گزارش داده بود که هر روز سه تا ماست می‌خورد، که هر کدومشون باکتری‌های زنده‌ای داشتن که به حمایت از رشد بیفیدوباکتریوم معروفن. اون همچنین عمدتاً از یه رژیم مدیترانه‌ای پیروی می‌کرد، یه الگوی غذایی‌ای که به طور مداوم با تنوع میکروبیوم روده و سلامتی خوب مرتبطه.

بقیه غذاهایی که بیفیدوباکتریوم رو تشویق می‌کنن شامل کفیر، کامبوجا و سبزیجات تخمیری مثل کیمچی و کلم ترش می‌شن. اینا حاوی پروبیوتیک‌ها هستن؛ یعنی باکتری‌های زنده‌ای که می‌تونن تو روده ساکن بشن و فواید سلامتی داشته باشن. ولی پروبیوتیک‌ها به سوخت نیاز دارن.

پری‌بیوتیک‌ها—فیبرهای غذایی‌ای که ما نمی‌تونیم هضمشون کنیم ولی میکروب‌های ما ازشون تغذیه می‌کنن—تو غذاهایی مثل پیاز، سیر، تره‌فرنگی، مارچوبه، موز، جو دوسر و حبوبات پیدا می‌شن. با هم، پروبیوتیک‌ها و پری‌بیوتیک‌ها به حفظ یه میکروبیوم متعادل کمک می‌کنن.

البته، این یه تحقیق روی یه فرد تنها بود و دانشمندها ادعا نمی‌کنن که فقط میکروبیوم اون عمر طولانی‌اش رو توضیح میده. طول عمر فوق‌العاده اون تقریباً به طور قطع نتیجه خیلی از عوامل در هم تنیده بود: ژن‌های محافظ، متابولیسم کارآمد، التهاب پایین و خیلی محتمل، حمایت یه میکروبیوم روده متنوع.

تحقیقات میکروبیوم به سرعت در حال پیشرفته، ولی هیچکس هنوز نمی‌دونه میکروبیوم «بی‌نقص» چه شکلیه. تنوع بیشتر به طور کلی با سلامتی بهتر مرتبطه، ولی هیچ دستورالعمل واحدی برای یه عمر طولانی وجود نداره.

با این حال، مورد برانیاس یه اجماع رو به رشد رو تقویت می‌کونه: تقویت یه میکروبیوم متنوع و مفید با سلامتی و تاب‌آوری بهتر مرتبطه.

با اینکه ما نمی‌تونیم ژن‌هامون رو انتخاب کنیم، ولی می‌تونیم از میکروب‌های روده‌مون حمایت کنیم. قدم‌های ساده شامل خوردن غذاهای تخمیری، مثل ماست‌های زنده، کفیر، کیمچی و کلم ترش، و همچنین میوه، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل می‌شه، که پری‌بیوتیک‌هایی رو که میکروب‌های سالم بهشون نیاز دارن، تأمین می‌کنن.

پیروی از یه رژیم غذایی به سبک مدیترانه‌ای—که بر اساس سبزیجات، میوه‌ها و غلات کامل، با روغن زیتون به عنوان چربی اصلی، ماهی و حبوبات که به طور منظم خورده می‌شن و گوشت قرمز، غذاهای فرآوری‌شده و قندهای اضافه که به حداقل می‌رسن، ساخته شده—بارها و بارها هم با تنوع میکروبیوم و هم با کاهش خطر بیماری مرتبط بوده.

این عادت‌ها یه عمر بیشتر از ۱۱۰ سال رو تضمین نمی‌کنن، ولی با خطرات کمتر سرطان، دیابت نوع ۲ و بیماری‌های قلبی عروقی مرتبطن.

زندگی ماریا برانیاس موررا یه یادآوریه که طول عمر به یه تعادل ظریف از ژنتیک، سبک زندگی و زیست‌شناسی بستگی داره. ما نمی‌تونیم همه عوامل رو کنترل کنیم، ولی رسیدگی به میکروبیوم روده‌مون یه قدم معنادار به سمت سلامتی پایداره.

لینک منبع